Ładowarki do samochodów elektrycznych (wallbox) – jak wybrać i zamontować

Jeśli masz już auto elektryczne (albo jesteś na etapie zakupu), wybór ładowarki to w praktyce decyzja o wygodzie, bezpieczeństwie i kosztach ładowania przez kolejne lata. Dobra ładowarka to nie tylko „moc w kW”, ale też: dopasowanie do instalacji elektrycznej, właściwe zabezpieczenia, możliwość ograniczania mocy (żeby nie wybijało bezpieczników) oraz — coraz częściej — integracja z fotowoltaiką.

Jako Solaro dobieramy i montujemy wallboxy lokalnie (Częstochowa, Poczesna i okolice): od audytu instalacji, przez dobór urządzenia, po uruchomienie i serwis.

1) Jakie są rodzaje ładowania auta elektrycznego?

Ładowanie z gniazdka 230 V (awaryjne / okazjonalne)

To najprostszy wariant, ale zazwyczaj:

  • jest wolny,

  • obciąża instalację długotrwale,

  • wymaga ostrożności (stan gniazd, przewodów, uziemienia).

Może się sprawdzić „na start”, ale jeśli ładujesz regularnie, wallbox jest praktyczniejszy i bezpieczniejszy.

Wallbox (AC) – najpopularniejsze ładowanie domowe i firmowe

Wallbox to stacja AC montowana na ścianie lub słupku. Najczęściej spotkasz moce:

  • 3,7 kW (1-fazowa),

  • 7,4 kW (1-fazowa),

  • 11 kW (3-fazowa),

  • 22 kW (3-fazowa).

Ważne: auto też ma swoje ograniczenie ładowania AC (tzw. ładowarka pokładowa). Dlatego „22 kW” nie zawsze oznacza, że samochód będzie ładował 22 kW — często potrzebujesz 22 kW bardziej „pod przyszłość” albo pod konkretną flotę.

Szybkie ładowarki DC (publiczne)

To ładowanie prądem stałym o wysokiej mocy (stacje przy trasach). W domu i w większości firm najczęściej wybiera się AC (wallbox), bo DC jest drogie i rzadko uzasadnione prywatnie.

2) Złącza i kompatybilność: Type 2 i CCS (Combo 2)

W Europie standardem dla ładowania AC jest Type 2, a dla ładowania DC wysokiej mocy — CCS (Combo 2). Wynika to wprost z wymagań interoperacyjności w przepisach UE dotyczących infrastruktury paliw alternatywnych.

Co to oznacza praktycznie?

  • Do wallboxa najczęściej wybierasz Type 2 (gniazdo Type 2 w urządzeniu albo stały przewód Type 2).

  • Jeśli montujesz ładowarkę „dla klientów”/firmową, często lepiej sprawdza się gniazdo Type 2 (użytkownicy mają swoje kable, mniej serwisu przewodu).

3) 11 kW czy 22 kW? Jak dobrać moc ładowarki

To najczęstsze pytanie i jednocześnie miejsce, gdzie firmy „wciskają” moc bez sprawdzenia warunków.

Dobór robimy zawsze od trzech rzeczy:

A) Możliwości instalacji i przyłącza

  • Czy masz 1 czy 3 fazy?

  • Jaka jest moc umowna/przydział?

  • Jaki stan rozdzielni i zabezpieczeń?

  • Jak daleko będzie ładowarka od rozdzielni (trasa kabla)?

B) Ograniczenia samochodu (AC)

Jeśli auto ładuje AC maks. 7,4 kW albo 11 kW, to ładowarka 22 kW nie przyspieszy ładowania tego auta — ale może mieć sens dla drugiego samochodu, floty lub przyszłej zmiany auta.

C) Scenariusz użytkowania

  • Ładowanie nocne w domu: często 11 kW jest „złotym środkiem”.

  • Intensywna flota / krótkie postoje: częściej rozważa się 22 kW (jeśli auto i instalacja pozwalają).

  • Ładowanie z PV: liczy się elastyczna regulacja mocy, a nie sama „góra” w kW.

Najważniejsze BOFU: lepiej mieć dobrze dobrane 11 kW z load balancing niż 22 kW, które powoduje przeciążenia i wyłączenia.

4) Bezpieczeństwo: zabezpieczenia, RCD i „dlaczego to nie jest tylko podłączenie kabla”

Ładowarka EV to urządzenie, które może pracować wiele godzin pod dużym obciążeniem. Dlatego montaż powinien obejmować m.in.:

  • wydzielony obwód dla ładowarki (to powszechna dobra praktyka w materiałach dot. bezpieczeństwa elektrycznego),

  • dobór odpowiednich zabezpieczeń nadprądowych,

  • właściwą ochronę różnicowoprądową.

W kontekście ładowania EV często wskazuje się wymóg zastosowania RCD typu B albo typu A z detekcją składowej DC 6 mA (zależnie od tego, co ma wbudowane urządzenie i jak projektuje się instalację).

Praktyczna wskazówka dla klienta:
Nie wybieraj wykonawcy, który „montuje wallbox jak gniazdko”. Dopytaj wprost:

  • jakie zabezpieczenia przewiduje,

  • czy ładowarka ma wbudowaną detekcję DC,

  • jak rozwiąże ograniczanie mocy, gdy w domu/firmie pracują inne odbiorniki.

5) Funkcje, które realnie robią różnicę (a nie są „gadżetem”)

Dynamiczne zarządzanie mocą (load balancing)

To funkcja, która automatycznie ogranicza moc ładowania, gdy w budynku rośnie pobór (płyta indukcyjna, pompy, kompresor, itp.). Efekt:

  • mniej wyłączeń,

  • lepsze wykorzystanie przydziału mocy,

  • większa wygoda.

Integracja z fotowoltaiką

Jeśli masz PV, warto rozważyć ładowarkę (lub system), który potrafi:

  • ładować z nadwyżek produkcji,

  • dostosowywać moc w czasie rzeczywistym.

To jest jeden z najlepszych sposobów, by zwiększyć autokonsumpcję energii z instalacji PV.

Kontrola dostępu i rozliczanie (firma / wspólnota)

Dla firm kluczowe są:

  • RFID / aplikacja / kody dostępu,

  • raporty zużycia,

  • możliwość rozliczania pracowników/klientów.

Jeżeli planujesz kilka punktów ładowania lub integrację z systemem operatora, zwróć uwagę na OCPP — otwarty protokół komunikacji ładowarek z systemami zarządzania, publikowany i rozwijany przez Open Charge Alliance.

6) Jak wygląda montaż wallboxa krok po kroku

  1. Krótki wywiad: gdzie ma wisieć ładowarka, jakie auto/auta, jak ładujesz (noc/dzień), czy jest PV.

  2. Ocena instalacji: rozdzielnia, wolne miejsca, uziemienie, trasa kablowa.

  3. Dobór urządzenia: moc + funkcje (load balancing / PV / dostęp).

  4. Montaż i zabezpieczenia: osobny obwód, właściwe RCD, konfiguracja.

  5. Uruchomienie i test: ładowanie próbne, sprawdzenie ograniczeń mocy.

  6. Instruktaż: jak korzystać, jak ustawić harmonogramy, co robić przy błędach.

7) Najczęstsze błędy przy wyborze ładowarki

  • Kupno „najmocniejszej”, bez sprawdzenia instalacji i auta.

  • Brak load balancing przy ograniczonej mocy przyłącza.

  • Montaż bez właściwej ochrony różnicowoprądowej.

  • Montaż w miejscu, gdzie kabel będzie ciągle „na przejściu” (uszkodzenia, irytacja).

  • Brak planu na drugi samochód / rozbudowę.

FAQ – szybkie odpowiedzi przed wyborem wykonawcy

Czy mogę ładować auto z gniazdka 230 V?
Tak, ale traktuj to jako rozwiązanie okazjonalne. Do regularnego ładowania lepszy jest wallbox z właściwymi zabezpieczeniami.

11 kW czy 22 kW — co wybrać?
Najpierw sprawdzamy: instalację, moc przydzieloną i ograniczenia auta. Często 11 kW jest optymalne, a 22 kW ma sens przy konkretnych autach/flocie i odpowiednich warunkach.

Czy wallbox da się zintegrować z fotowoltaiką?
Tak — i zwykle warto, bo rośnie autokonsumpcja energii z PV.

Ile trwa montaż?
Zależy od przygotowania instalacji i długości trasy kablowej. W wielu przypadkach to 1 dzień roboczy, ale przy modernizacji rozdzielni może być dłużej.

 

Czy potrzebuję internetu przy ładowarce?
Nie zawsze. Do podstawowego ładowania nie, ale do aplikacji, raportów i sterowania (szczególnie w firmie) — zwykle tak.